Professioneel blijven kan ongemerkt veranderen in afstand houden. Niet uit onwil, maar omdat niemand meer benoemt wat iets met hem doet.

In veel zorgorganisaties zie ik hoe mensen met grote betrokkenheid werken. Er wordt verantwoordelijkheid genomen, er wordt doorgezet, en er is een sterk gevoel van plichtsbesef. Dat is een kracht. En tegelijk schuilt daarin een risico.

Juist in een omgeving waar de druk hoog is en de gevolgen van fouten groot zijn, ontstaat vaak een cultuur waarin gevoelens naar de achtergrond schuiven. Niet omdat ze er niet toe doen, maar omdat ze lastig in te passen zijn in het ritme van roosters, overdrachten en besluiten die door moeten.

Wat ik dan zie, is zelden een openlijk conflict. Vaker is het een stille verschuiving. Mensen trekken zich iets meer terug, stemmen minder af, en dragen hun vragen en twijfels steeds vaker alleen.

Professioneel blijven betekent dan: niet te veel laten zien, het persoonlijk maken vermijden, doorgaan waar nodig. Dat werkt – tot op zekere hoogte. Maar relationeel gezien ontstaat er afstand.

Niet omdat iemand faalt. Maar omdat het relationele onderhoud geen vanzelfsprekende plek krijgt.

Leiderschap speelt zich juist hier af. Niet in grote woorden of snelle interventies, maar in het erkennen dat samenwerking meer vraagt dan taakverdeling alleen. Dat het benoemen van wat iets met mensen doet geen zwakte is, maar een manier om samen draagkracht te behouden.

Deze reflectie is geen pleidooi voor meer praten of voor kwetsbaarheid als doel op zich. Wel voor aandacht voor wat stilvalt. Omdat wat niet wordt benoemd zelden verdwijnt, maar zich verplaatst – naar onder de oppervlakte van teams en organisaties.

Ruimte maken voor reflectie is dan geen luxe. Het is een voorwaarde om betrokken en duurzaam samen te blijven werken.